Reisverslagen
1. Eerste contact met vrouwenorganisatie Dufatanye
1. Vertaling van DVD : eerste contact met vrouwenorganisatie Dufatanye na de oorlog 2005
De vereniging tracht het hoofd te bieden aan rampzalige gevolgen van de burgeroorlog. De vrouwen hebben veel problemen gekend.
Za waren gedwongen te vluchten. Toen men ze in opvancentra had ondergebracht hadden ze niets meer.
Hier volgt een interview met sommige vrouwen :
"Na deze fase zijn we naar huis teruggekeerd, met lege handen, in slechte fysieke staat en erg ziek. De meesten hebben zelfs geen plek om te slapen."
Mevr Pascaline , U bent lid van de vereniging en U bent ziek. Waarom blijft U thuis en gaat U niet naar de dokter ?
"Ik ben ziek en mijn kind dat U hier ziet is ook ziek. Zij zat in de 5de klas van de lagere school. Ze is weggestuurd vanwege het schoolgeld en schoolbenodigdheden. Vervolgens ben ik er niet in geslaagd het geld te vinden om me te laten verzorgen. U ziet… ik ben machteloos.
Ik ben naar de verpleegpost gegaan. Ze hebben 4 verschillende wormen ontdekt. Ze hebben me niet eens een pil gegeven en ze hebben me 12000 burundese francs gevraagd (12 euros) . Daar ik niets eens 200 bf had heb ik het opgegeven en ben ik thuis gebleven."
"Ik heet Beatrice , 14 jaar . Ik ben van school gegaan ; mijn ouders zijn dood. Zij hebben me 6 kinderen nagelaten want 4 andere zijn gedood. Ik voed ze verder op en ik doe alles opdat ze blijven leven. Ze hebben niet wat ze nodig hebben om naar school te gaan. Ze gaan niet naar school omdat we zo arm zijn."
"Ik heet Lea , ik heb het ongeluk gehad zwanger te worden van een rebel, een aanvaller, die mij heeft verkracht en daarna verdwenen is. Ik was terug naar af. Ik ben bevallen van een tweeling. Ik heb geen enkele hulp, ik heb geen kleertjes, geen zeep om ze te wassen en geen geld voor medische verzorging. Het lukt me niet om te voeden. Ik eet alleen als ik hard heb gewerkt en wat geld heb verdiend want ik heb geen grond om iets te verbouwen. Ik ben heel behoeftig en overgelaten aan mijn lot."
2. Reis naar Burundi maart 2006 begin pagina
(n.b.: reis en verblijfkosten van alle reizen naar Burundi drukken niet op het budget van de stichting)
Op vakantie in Burundi hebben Eugenie en Theo van Meurs op 19 maart een bezoek gebracht aan Musigati met als doel een eerste indruk te krijgen avan het dorp nu en tevens enkele fotos te maken voor de website en een filmpje voor gebruik in Nederland. De gemeente telt 14.780 gezinnen en 64.000 inwoners (telling t.b.v. de verkiezingen 2005) en is administratief opgedeeld in 4 zones en vele sub-zones hier colline (heuvel) genoemd.
Na 50 km asfalt vanuit Bujumbura richting noord begint een onverhard weggetje – maar wel vol met stenen – dat slingerend de bergen in draait en 15 km verder stopt in het centrum van Musigati. De gemeente Musigati is erg uitgestrekt, zo’n kleine 200 vierkante kilometer, en ligt aan de voet van de bergkam die de waterscheiding vormt tussen Nijl en Congo. Het steeds kleiner wordende bos op de bergkam vormt het nationale park van Kibira : le parc national de la Kibira.
Het is zondag op de dag van ons bezoek, dat wil zeggen de dag van de Heer en van de wekelijkse markt. Het centrum is dan ook tjokvol mensen in kleurrijke kleding. Op de markt liggen de waren uitgestald op de grond : bonen, bataten, cassava, uien, tomaten, pepers,… alles in erg kleine hoeveelheden. Iemand heeft net een biggetje gekocht, 40.000 fb. Dat gaat hij mesten om er later 160.000 fb voor te krijgen. Kleinvee, zoals geiten en varkens is erg gewild maar weinig aanwezig. Tijdens de oorlogsjaren is de kleinveestapel dramatisch ingekrompen.
Filmen is niet zo eenvoudig op de markt want de hele jeugd van Musigati wil op de film. Jongetjes springen pal voor de lens en blokkeren ieder uitzicht. Maar de houding van jong en oud is allervriendelijkst. Dicht bij de huidige marktplaats is met geld van de Wereldbank een mooie verharde en afgeschermde nieuwe markt gebouwd compleet met aanleg van bedrading voor electiciteit en een slagersafdeling met koelcellen. De electriciteit is beloofd voor 2007.
De iets meer gefortuneerde inwoners van het dorp zijn ook begonnen aan de wederopbouw van hun vernielde huizen en winkels. Musigati produceert gelukkig veel bakstenen en de rode aarde vervangt veel cement. Helaas vormt het recente verbod op de houtkap een grote bedreiging voor de steenbakkerij. Daarnaast zijn er ook veel mensen die het geld niet hebben om deuren, vensters, en golfplaten te kopen.
Vanaf de markt loopt de weg omhoog naar de parochiegebouwen en een scholencomplex (lagere school). De schoollokalen bieden een trieste aanblik.en zien er verwaarloosd uit, zonder deuren en met planken dichtgespijkerde gaten wat eens kozijnen met ramen waren. De directeur van de lagere school vertelt ons dat er 3819 leerlingen zijn en 64 onderwijzers en dat er behalve de nodige reparaties aan de gebouwen ook een grote behoefte is aan didactisch materiaal. Voorbeeld : 10 kinderen moeten samen een leerboek Frans delen. Kosten zoals uniform,schriften, pennen en andere schoolbenodigheden zijn voor vele ouders niet te betalen.
Van de school dalen we weer af naar het centrum, tussen de bananenaanplanten door, langs de vele bonenveldjes, de sorgho en mais, en niet te vergeten de koffiebomen. Koffie is een belangrijke cashcrop in het hele land en de eerste rode bessen van het seizoen worden hier net geplukt. Maar de koffie is een verhaal apart. Aan een Max Havelaar label is men in deze streek nog niet toe. Niet vanwege de kwaliteit van de koffie maar vooral door gebrek aan organisatie op niveau van de producenten.
Tegen vier uur nemen we afscheid van iedereen en rijden terug naar Bujumbura. Een half uur na de officiële sluitinstijd komen we aan bij de controlepost bij de ingang van de hoofdstad. Maar de dienstdoende politiemannen maken er geen probleem van. Het land maakt een vredige indruk.3. Reis naar Burundi april 2007
Een deel van de in 2006 gecollecteerde fondsen is overgemaakt naar de bankrekening van A. Dufatanye in januari 2007 voor de uitvoering van het project “bouwen van het tehuis”.
Hevige regenval en overstromingen troffen voorjaar 2007 de heuvels van Musigati : ingestorte huizen, weggespoelde bonen, mais … in de velden , de oogst is mislukt. De vrouwen zijn geconfronteerd met een ramp. Ze mochten ook een deel van het bedrag besteden aan zelfhulp en bij opvang van lotgenoten en aanschaf van plastic zeilen. Officieële hulp kwam een maand later. Deze hulp door de stichting was mogelijk omdat het geld dat wij inzamelden bestemd was voor hulp aan de weduwen en wezen en niet voor een specifiek object.
Karin had me de overschot van haar tweedehands winkel gegeven; ik pak een deel hiervan in. Ik heb recht op 45 Kg en die wil ik gebruiken om deze kleren mee te nemen voor de kinderen die ik voor de eerste keer ga ontmoeten.
Ik vlieg 10 april 2007 naar Bujumbura. 12 april kom ik aan in Musigati vergezeld van Maya Thomas een franse kennis die in Bujumbura woont, met de bedoeling om te kijken naar de vooruitgang van het bouwen van het tehuis en daarna te rapporteren aan de donateurs. Alles gaat prima, men is bezig met het dak. Ik neem foto’s van het werk en Maya maakt er een filmpje van. Bij deze reis neem ik ook de gelegenheid om kennis te maken met een aantal weeskinderen (toekomstige bewoners). 14 april: Maya en ik gaan naar de markt van Bujumbura Fanta kopen en brood om bij de volgende ontmoeting uit te delen. We vertrekken weer naar Musigati. Een uur later zijn we bij het in aanbouw zijnde tehuis. Tientallen kindertjes staan daar al, een beetje angstig kijkend, maar bij het uitdelen van brood worden sommige gezichtjes wat vrolijker. Met wijd open ogen nemen ze hun Fanta en brood aan en gaan braaf op de grond zitten om alles op te eten en te drinken.
Vervolgens gaan we kleren uitdelen. Ik neem fotos en Maya maakt er een filmpje van. We nemen om vier uur afscheid van de kinderen en van de aanwezige vrouwen van de organisatie Dufatanye na eerst nog twee vergaderingen te hebben gepland met de staf van Dufatanye (16 en 19 april) en een algemene vergadering (22 april).
16 en 19 april: in deze twee vergaderingen bespreken we de problemen ten gevolge van de overstromingen begin van het jaar en hoe we deze kunnen oplossen. De stichting gaat onmiddelijk zeilen aanschaffen voor de vrouwen van wie de hut is weggespoeld of het dak ingestort. Bovendien gaan we zaad kopen voor bonen en mais voor het seizoen april-juni. De verdeling van de goederen wordt besproken. Op 19 april wordt ook de vooruitgang van de bouw besproken.
22 april : in deze algemene vergadering bespreken we de dringende behoeften aan hakken en zaden voor het volgende seizoen. Ik beloof hiervoor geld beschikbaar te stellen zodra ik terug ben in NL.
4. Reis naar Burundi - November 2008 begin pagina
In april 2007 was het tehuis in aanbouw, het is nu klaar en bewoond. 45 Kinderen wonen in het tehuis. 4 Vrouwen verzorgen dagelijks de kinderen en houden zich bezig met de huishoudelijke taken. Er zijn 2 tuinmannen anwezig, ze verrichten de zware taken zoals hout hakken, en 1 portier overdag. S’nachts komen er 3 bewakers.
20 november 2008 kom ik in Musigati, na dat ik de auto heb geparkeerd wordt de auto omringd door kinderen. Iedereen wil de eerste zijn die me omhelst.
De ontvangst is ontroerend, kinderen dansen en zingen welkomswoorden. Daarna gaan we in de zaal zitten. Tijd om samen de middagmaaltijd te delen; eerst bidden! Dat hoort erbij, we eten heerlijk gedroogde visjes in tomatensaus en amaranten groenten met cassavapurée (bugali) daarna verdeel ik de koekjes, de snoepjes en pepernootjes meegebracht uit Nederland. Dat hebben ze niet zo vaak, alleen bij feestelijke gelegenheden: kerstmis, pasen, communie … Het wordt daarna tijd en de tweede groep van kinderen die in de namiddag school volgt moet vertrekken. Kinderen vanaf 7 jaar gaan naar school. Ze gaan naar de lagere school die op 800 m afstand is. Een groep gaat s’morgens en een andere s’middags. De kinderen hebben maar een halve dag les. De kleintjes gaan even rusten.
Tijd voor rondleiding en het ondekken van het nieuwe tehuis. Even door de slaapzalen, alles is schoon, de bedden zijn gedekt. Een zaal word gebruikt als voorraadruimte : daar ligt de voedselvoorraad, schriften, pennen …. Een vertrek wordt gebruikt als kantoor. In de keuken wordt op traditionele manier gekookt: pannen en potten steunen op 3 stenen. Bezoek aan konijnen en cavia’s. Er staan aubergines en witte kool in de tuin. Buiten de omheining in het veld zijn er bonen, cassava, maïs, en bataten. Er zijn jatropha plantjes in zwarte zakjes klaar voor uitplanting. 16 uur : tijd om te vertrekken naar Bujumbura. Het is aangeraden om op tijd de wegen te verlaten om redenen van veiligheid.
24 november : vergadering met de leiders van het tehuis.
Jeannette, Leocadie, Julienne en Anita. begin pagina
Mwana na Mama maakt geld over, dat verzameld is in Nederland, op de rekening van de vrouwenorganisatie Dufatanye. Ik bekijk de besteding van het overgemaakte geld, dat ziet er goed uit, de cijfers kloppen met wat ik zelf heb.
De vrouwen laten zien en vertellen hoe ze werken, ze moeten echt veel doen om rond te komen en dat valt echt niet mee. Nu de prijzen van het voedsel omhoog zijn gegaan is het erg moeilijk om aan eten te komen. Wat hier verbouwd is kan amper voor een week voldoende zijn. Ik heb nu een idee hoe moeilijk het is om dagelijkse 45 kinderen aan tafel te hebben.
Scholing : kinderen vanaf 7 jaar gaan naar school op 800 m afstand. Ze gaan een halve dag naar school om de beurt. Het zou goed zijn als een onderwijzer bijlessen zou geven aan de kinderen van het tehuis. Straks aan het einde van de lagere school moeten de kinderen het zelfde examen doen als de kinderen van de privé scholen die de hele dag naar school gaan. Dit examen is het toegangskaartje voor de middelbare school.
Gezondheid : officiëel is de behandeling van kinderen onder 5 jaar gratis bij de medische post van Musigati. In praktijk is het anders. Er is niemand als je er naar toe gaat en er zijn ook geen medecijnen. Je moet wel naar de privé medische post als het kind ziek is en daar betaal je flinke bedragen. Er wordt gesproken over het aanschaffen van malaria pillen, aspirine, betadine, alcohol, de meeste gebruikte medecijnen die je bij de hand moet hebben.
Kortom, is het geld dat ze krijgen niet voldoende om het tehuis goet te laten draaien. Er zijn veel problemen op te lossen en er is weinig geld.
Ik neem deze problemen mee maar beloof niets, want alles hangt van de donaties af die we binnen krijgen.
Ik bezoek de administratieve medeweker van de gemeente om te weten wat ze over het tehuis denken. Ze zijn blij dat er zo'n initiatief in Musigati is, en de Burgemeester is er ook trots op, maar ze hebben geen geld om de vrouwen te steunen, ze zullen als morele steun bidden. Daarna naar de pastoor van de Parochie die onmiddellijk met me mee naar het tehuis gaat om met de kinderen in gesprek te gaan en een videofilm te laten maken met gebed en vrome liedjes. Hij belooft alles te doen wat hij kan om de kinderen en de vrouwen geestelijke hulp te bieden.
Ik neem afscheid van de kinderen, de moeders, de priester. De kinderen zingen een afscheid liedje zwaaiend met hun handjes, ik verlaat Musigati en iedereen met het gevoel van blijheid en verdriet te gelijk.
5. Reis en verblijf in Burundi : september - oktober 2009 (Theo van Meurs) begin pagina
Van 14 september tot 3 november verbleef ik in Burundi voor het opstarten van een veeteeltproject bij het weeshuis. De bedoeling is dat de veeteeltactiviteit iets later zo mogelijk zijn vervolg vindt in de bouw van een biogasinstallatie. Aangezien hout steeds schaarser wordt - er is zelfs een formeel kapverbod in het land - zou koken op gas een behoorlijke besparing betekenen op de uitgaven voor hout.
Tijdens mijn verblijf werden stukken land op de hellingen rondom het weeshuis ontgonnen en werd er ongeveer 1.4 hectare snijgras geplant. Na mijn vertrek is er nog meer geplant zodat de totale oppervlakte ruim 3 ha is geworden. Te verifiëren bij het volgende bezoek. Ook werd een koeienstal en een varkensstal gebouwd. Binnenkort moeten beesten worden gekocht, voorlopig om te mesten (en mest te produceren) want melkvee zal meer ervaring en vakkennis vereisen van het beschikbare personeel.
6. Reis naar Burundi 2010
Verslag bezoek Musigati 14 maart tot 05 mei 2010
door Th. Van Meurs
- Aankoop/confectie van het nodige equipment.
- Aankoop runderen voor mesten en varkens voor reproductie.
- Eerste aankopen voer.
- Training en instructies.
Uitvoering
Extra varkenshokken
Met het oog op de in de toekomst groeiende varkensstapel zijn er ook een 8-tal kleine hokken
met een verhoogde planken vloer bijgebouwd. Hierin kunnen varkens worden gehouden voor het mesten en tijdelijk biggen die bestemd zijn voor het mesten bij en door de vrouwen van Dufatanye.
Aankoop en confectie equipment
De belangrijkste elementen hierbij zijn de voer- en waterbakken. Na enig zoeken was de uitgeholde boomstam zoals gebruikt voor de lokale bierfabricage veruit het beste als voer- en drinkbak voor varkens. Voor het grootvee is de eigen van planken gemaakte voerbak en het halve benzinevat als drinkbak het meest geschikt.
Aankoop dieren
Wat betreft de aankoop van varkens moest grote omzichtigheid in acht worden genomen in verband met de varkenspest die in sommige gebieden in het land heerst. Na enige verkenning werden 6 jonge vrouwelijke dieren en 2 beertjes gekocht in de buurt van Bujumbura bij geïsoleerde bedrijfjes waar varkens permanent in hun hok verblijven. Per Toyota pick-up zijn de beesten naar Musigati vervoerd.
De aankoop van jonge runderen was moeizamer aangezien het aanbod vrij gering is en de prijs erg hoog. Drie markten werden verkend, Gihanga, Ndora , en Kayanza. Uiteindelijk zijn 8 jonge stiertjes gekocht om te mesten op de markt van Kayanza 50 km van Musigati. Het vervoer ging na een 20tal km per vrachtwagen verder te voet met herders naar het weeshuis. De betaling kon gelukkig geregeld worden via de bankrekening van een parochie aangezien het transport van cash door de bossen van de Kibira een nogal risicovolle onderneming is.
Twee oudere beesten konden ter plaatse worden gekocht wat het totale aantal op 10 bracht.
Aankoop veevoer
Naast het snijgras voor de runderen dat in october-december werd aangeplant is er vooral voor de varkens, maar ook in mindere mate voor het mestvee, krachtvoer nodig. Enkele grondstoffen voor het te fabriceren mengvoer zijn beschikbaar in het land: rijstezemelen in Musenyi (20 km), palmpitcake in Bubanza (10km), en het eiwitrijke katoenzaadcake in Bujumbura (60 km). Gezien de prijs en de transportkosten wordt dit laatste alleeen aan zeugen met biggen gegeven en aan jonge biggen. Ook wordt een kleine hoeveelheid ‘terre salée’ aangekocht (mineraal houdende aarde die per fiets wordt aangevoerd).
Indien voorradig moeten ook lokale afvalproducten worden gebruikt zoals bananenschillen,
kleine bataten, wat as van brandhout (mineralen), een schepje rode aarde (ijzer), keukenresten, bonenstro voor koeien, etc.. Veel valt hier echter niet te halen.
Training
Het beheer en de controle van het betrokken personeel is in handen van een beheerder Ferdinand, onderwijzer van beroep, die door Van Meurs is gevormd in het beheer van de veestapel: taakverdeling personeel geheel of deels betrokken bij de veehouderij (3 nachtwakers, een dagwaker, twee arbeiders) registratie vee, aankoop grondstoffen, boekhouding, maken van mengvoer, rantsoenen van mengvoer en gras. In deze nog eenvoudige fase van de veehouderij (mestvee en opgroeiende varkens) vormt hij op zijn beurt de twee arbeiders in het dagelijks verzorgen van de veestapel. Hij wordt hierin ook gesteund door de assistent veearts van het ministerie van landbouw werkzaam in de gemeente Musigati. die het centrum van tijd tot tijd bezoekt en specifiek adviseert op het gebied van gezondheid: ontworming varkens, bestrijding teken bij het grootvee, etc.
In een later stadium moet de training worden voortgezet op het gebied van de reproductie van de varkens.
Drinkwater
Kort voor het vertrek van Van Meurs kwam het verrassend nieuws dat de overheid een tank voor drinkwater ging bouwen bij het tehuis. Inderdaad de dag van zijn vertrek waren de werkzaamheden begonnen voor de aanleg van de leiding van de waterbron naar het tehuis en waren de leidingbuizen opgeslagen bij het tehuis.
Vertrek 05 mei 2010. terug begin pagina